Problemen oplossen
photo credit: ceslava.com
“Onze benadering van het probleem is het probleem.”
Al bladerend in een van mijn inspiratiemappen kwam ik dit zinnetje tegen.Het is helemaal raak omdat het zowel de kern als de oplossing van elk probleem aangeeft: je eigen benadering ervan.
Om een probleem op te lossen, heb je ‘alleen maar’ een andere benadering nodig.
Maar ja, dat is soms makkelijker gezegd dan gedaan. Je kunt je vaak gevangen en machteloos voelen in situaties die je zelf niet in de hand hebt.
Als je baan opeens op de tocht blijkt te staan doordat het bedrijf waar je werkt gaat reorganiseren, is het meestal niet je eerste reactie om je handenwrijvend te verheugen op de nieuwe kansen die nu op je pad kunnen komen. De kans is groter dat je boos wordt of je onzeker en niet gezien voelt.
Hoe stap je uit dat oude kader en creëer je een nieuw perspectief om naar je probleem te kijken?
Het belangrijkste is om allereerst de feitelijke situatie te accepteren. Dat wil niet zeggen dat je instemt met hoe de situatie is. Het wil zeggen dat je aanvaardt dat er een situatie is die voor jou op dit moment een probleem oplevert.
In feite maak je hiermee een hele belangrijke keuze: je kiest bewust waar je je aandacht op richt. Op het instandhouden van het probleem door te blijven hangen in passiviteit. Hiermee maak je jezelf afhankelijk van je omgeving, wat je gevoel van machteloosheid in stand houdt en vergroot. Of op het oplossen ervan door te kijken wat jouw mogelijkheden in deze gegeven situatie zijn.
Zodra je de feitelijke situatie als gegeven accepteert, kun je door naar de volgende fase: een andere manier van kijken.
Met behulp van een aantal vragen kun je lekker brainstormen en eens kijken welke inzichten dat oplevert. Er is niet meer voor nodig dan wat tijd, benodigdheden om aantekeningen te maken en last but not least de bereidheid om de boel eens helemaal op zijn kop te zetten. Dat doe je meteen al met het beantwoorden van deze eerste vraag:
Stel je voor dat het probleem geen probleem is, maar de oplossing voor iets heel anders. Wat wordt er opgelost, en wat is dan eigenlijk het probleem?
Om bij het eerdere voorbeeld van de baan die op de tocht staat te blijven, zou je je voor kunnen stellen dat het werkelijke probleem is dat je al tijden van baan wilt veranderen maar niet weet wat je dan wel wilt. Het probleem kan dus zijn dat je voor je uitschuift wat je zou kunnen doen: een coach inschakelen voor een loopbaantraject. De reorganisatie geeft je het laatste zetje om daar werk van te maken. En wie weet krijg je de kosten nu zelfs door je werkgever vergoed…
Laat je verbeelding gaan, en zie wat er boven komt drijven. Zelfs al kun je nu niets verzinnen, zul je merken dat er de komende tijd toch iets kan verschuiven. Alleen al de overweging dat een situatie anders zou kunnen zijn dan je tot nu toe dacht, kan je tot nieuwe inzichten brengen.
Een andere, eenvoudige manier om ruimte te scheppen voor nieuwe gedachten is door elke dag een vaste routine te doorbreken.
Zoals een nieuwe gedachte tot nieuwe handelingen kan leiden, kunnen nieuwe handelingen tot nieuwe gedachten leiden. Waar je mee begint hangt af van wat jij makkelijker vindt: anders denken of anders doen. Zelfs kleine veranderingen in je dagelijkse routines kunnen al voldoende zijn om jezelf ruimte te geven voor nieuwe ideeën.
Neem een andere route naar je werk. Lees een tijdschrift dat je nog niet eerder las. Maak een nieuw gerecht. Doe je haar eens anders dan het de laatste 8 jaar al zit. En zo kun je zelf ongetwijfeld nog tientallen dingen bedenken die je eens anders dan anders aan kunt pakken.
Nog een manier om die starre denkpatronen te doorbreken en je creativiteit aan te boren, is door na te denken wat je zou kunnen doen om je probleem in stand te houden of zelfs te vergroten.
Wat maakt het allemaal erger? Wat kan jij zelf doen om de situatie stukken beroerder te maken dan het nu al is? Met welke houding en welk gedrag zorg je ervoor dat het probleem nog ernstiger proporties aanneemt? Verzin 10 dingen die jij kunt doen of laten waardoor er helemaal niets zal veranderen.
Ook hier kun je je fantasie weer de vrije loop laten en allerlei absurde dingen bedenken. Het leuke is natuurlijk dat je, door je in te leven in hoe het erger kan, vanzelf ziet wat je kunt doen of laten om de situatie te verbeteren…
Tot slot kun je je laten inspireren door mensen om je heen die steeds hun eigen keuzes maken en hun eigen weg gaan. Wat zouden zij in jouw situatie doen? Hoe zouden zij dit probleem aanpakken? Beschrijf stap voor stap hoe zij dat zouden doen. Als je geen mensen in je omgeving kent die als inspiratiebron kunnen dienen, kies dan iemand anders voor wie je bewondering hebt of die je op verfrissende ideeën kan brengen. Wat zou Pippi Langkous doen? Nelson Mandela? Of Willie Wortel?
Het maakt niet uit wie je als voorbeeld neemt en of het een bestaand persoon is of niet. Ook dit is een manier om nieuwe ideeën in jezelf aan te boren.
Na het scheppen van al die ruimte in je hoofd kun je mogelijke oplossingen gaan zien.
Schrijf er zoveel mogelijk op, tot je niets meer kunt verzinnen. En uit die mogelijkheden maak je vervolgens een keuze. Probeer die aanpak te kiezen die je in eerste instantie een beetje eng lijkt. Grote kans dat dat de juiste is. Want als je kiest voor veilig, voor wat je altijd al deed, is de kans groot dat je krijgt wat je altijd al kreeg….
Laat je mening horen